Công tác phối hợp, đón tiếp và phục vụ nhân dân và khách quốc tế về tham quan Cụm di tích lịch sử-văn hóa Ba Đình

Công tác phối hợp, đón tiếp và phục vụ nhân dân và khách quốc tế về tham quan cụm di tích lịch sử-văn hóa ba đình: thực trạng, nguyên nhân và đế xuất kiến nghị
Nguyễn Văn Công
                                   GĐ. Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch

 
         Cụm Di tích, nằm ở Khu trung tâm chính trị, văn hóa của Thủ đô và cả nước, nơi mà từ mùa Thu tháng Tám 1945 đã trở nên gần gũi và thiêng liêng ghi lại dấu ấn không thể phai mờ về sự bắt đầu một thời đại mới của dân tộc- Thời đại độc lập-tự do-hạnh phúc-Thời đại Hồ Chí Minh, và để đến ngày hôm nay Ba Đình trở thành nơi hội tụ của hồn thiêng sông núi, nơi hội tụ của đồng bào cả nước và cả bè bạn khắp năm châu. Nơi đây, vào ngày 02/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa; nơi đây Bác Hồ đã sống và làm việc từ ngày 19/12/1954 cho đến lúc trút hơi thở cuối cùng vĩnh biệt đồng bào, đồng chí và bạn bè quốc tế, lúc 9 giờ 47 phút ngày 02/9/1969; nơi đây, Bác đang an nghỉ, an giấc ngàn thu ở trong Lăng; nơi đây, đang lưu giữ, trưng bày về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Người. Với những công trình có giá trị Di sản lịch sử - văn hóa đặc biệt về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Cụm Di tích đã trở thành biểu tượng về lòng biết ơn vô hạn của dân tộc Việt Nam đối với Bác kính yêu - Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, nhà văn hóa kiệt xuất, Người đời đời sống mãi với các thế hệ người Việt Nam. Nơi đây đang được các lực lượng trong Cụm Di tích tận tụy, tâm huyết ngày đêm bảo vệ, bảo quản, giữ gìn và phát huy giá trị phục vụ đồng bào trong nước và khách quốc tế về tham quan, nghiên cứu, học tập về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng đạo đức cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, theo một hành trình tham quan khép kín: vào Lăng viếng Bác, tham quan Khu di tích của Người và Bảo tàng về Bác.
        Khắc phục những khó khăn như lượng khách đông, nhất là vào các dịp cuối tuần, ngày lễ, ngày Tết, trong đó có nhiều nguyên thủ quốc gia và nhiều đoàn khách cấp cao quốc tế đến thăm; cơ sở vật chất, hạ tầng chưa đồng bộ: chưa có bãi đỗ xe phục vụ khách tham quan, công trình vệ sinh công cộng luôn luôn bị quá tải, vị trí tập kết chưa có, hành trình tham quan dài, thời gian chờ đợi lâu khiến nhiều khách phóng uế ra đường, gốc cây, bải cỏ ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường và công tác đảm bảo an ninh trong khu vực... Công tác phối hợp, đón tiếp, tuyên truyền phục vụ khách tham quan được Ban Chỉ đạo Cụm Di tích lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt, nhưng có đôi lúc, đôi chỗ chưa thật nhịp nhàng nên chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp. Tuy nhiên, các lực lượng trong Cụm Di tích luôn luôn nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phối hợp, đón tiếp và phục vụ theo đúng quy chế phối hợp, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ.
        Với vinh dự và tự hào được phục vụ tại Cụm Di tích luôn nâng cao ý thức trách nhiệm trong công việc, chủ động, sáng tạo, linh hoạt và phối hợp chặt chẽ, nhất là sự động viên, hỗ trợ lẫn nhau trong việc đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối trong khu vực Cụm Di tích, trong thời gian tổ chức đón tiếp và phục vụ đồng bào trong nước, kiều bào ta ở nước ngoài và khách quốc tế về Lăng viếng Bác, tham quan nơi ở và làm việc của Người tại Phủ Chủ tịch và Bảo tàng Hồ Chí Minh. Từ đó đã để lại những tình cảm sâu đậm trong tâm trí của mỗi du khách, thể hiện ở những dòng cảm tưởng đầy xúc động được lưu lại tại các cơ quan đơn vị trong Cụm Di tích.
        Năm 2003, với Chỉ thị 23-CT/TW của Ban Bí thư về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới, có thể nói hầu hết các tổ chức cơ sở Đảng trên địa bàn Hà Nội, các tổ chức chính trị xã hội, cơ quan, đơn vị, học viện, nhà trường v.v... đều chọn Cụm di tích để triển khai Chỉ thị này. Đặc biệt từ khi Bộ Chính trị phát động cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” theo Chỉ thị 06; rồi Chỉ thị 03 và hiện nay là Chỉ thị 05 về: Đẩy mạnh Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, các cơ quan, đơn vị trong Cụm di tích, ngoài việc giới thiệu trực tiếp cho khách tham quan; tổ chức nhiều hội thảo, toạ đàm khoa học, triển lãm; nói chuyện chuyên đề về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh tại cơ quan và đi nói chuyện tại các cơ quan, đơn vị địa phương… đã thường xuyên tổ chức và phối hợp với các Đảng bộ, Chi bộ, cơ quan, đơn vị, Học viện, nhà trường, tổ chức đoàn thể quần chúng, nhiều buổi sinh hoạt chính trị, truyền thống, lễ báo công, lễ kết nạp đảng viên, đoàn viên, lễ phát động thi đua, sơ kết, tổng kết cuộc vận động học và làm theo Bác nhất là vào các dịp: Ngày thành lập Đảng, ngày Tết cổ truyền, ngày thành lập Đoàn, Ngày sinh nhật Bác, ngày Quốc khánh…có những lúc không đáp ứng được yêu cầu phục vụ do cơ sở vật chất có giới hạn và xuống cấp, số lượng đoàn đông, trùng giờ, chủ yếu tập trung vào thời gian từ 8h00 đến 10h00, trong thời gian Lăng Bác tổ chức lễ viếng, đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong khách tham quan và mang lại hiệu quả giáo dục cao.
        Hàng năm, các cơ quan, đơn vị trong Cụm Di tích đã phối hợp tổ chức, đón tiếp và phục vụ tận tình, chu đáo an toàn các buổi lễ viếng cấp Nhà nước, các đoàn Nguyên thủ quốc gia, cao cấp quốc tế và trên 02 triệu lượt khách trong nước và nước ngoài về Lăng viếng Bác, tham quan nơi ở và làm việc của Người tại Phủ Chủ tịch và Bảo tàng Hồ Chí Minh. Cụ thể:
        - Từ năm 1970 đến nay, Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch đã đón hơn 80triệu khách, trong đó khách quốc tế gần 15 triệu.
        - Từ năm 1975 đến nay, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đón hơn 58 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế gần 10 triệu.
        - Từ năm 1990 đến nay, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã đón gần 35 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế gần 06 triệu.
        Song, bên cạnh đó, công tác phối hợp, tổ chức, đón tiếp và phục vụ khách tham quan Cụm Di tích của các cơ quan, đơn vị có đôi lúc và có bộ phận chưa linh hoạt, tính chủ động chưa cao, thiếu sáng tạo, ý thức trách nhiệm, thái độ phục vụ có lúc, có chỗ chưa vì công việc, có đồng chí còn căng thẳng, thiếu bình tĩnh trong quan hệ, xử lý công việc khiến cho cán bộ, nhân viên cũng như khách tham quan hiểu sai về những người phục vụ tại đây, làm ảnh hưởng đến hình ảnh của các lực lượng có vinh dự đang làm nhiệm vụ tại Cụm Di tích.
        Từ thực tế công tác phối hợp, tổ chức, đón tiếp và phục vụ khách tham quan tại Cụm Di tích, chúng tôi thấy các tồn tại nói trên do các nguyên nhân sau đây:
        - Đã có quy chế phối hợp giữa các cơ quan đơn vị trong Cụm Di tích nhưng chưa xây dựng quy định cụ thể, chi tiết để thực hiện. Vì vậy, có cán bộ, nhân viên chưa rõ trong thực thi nhiệm vụ mình và cơ quan mình phải phối hợp như thế nào? Quy chế phối hợp, luật Cảnh vệ đã có nhưng chưa được phổ biến, quán triệt, nên chưa nắm được.
        - Do một số cán bộ, nhân viên trong Cụm Di tích chưa thật sự xác định được vị trí, vai trò, ý thức trách nhiệm và vinh dự của mình được làm việc, được phục vụ tại Cụm Di tích. Do đó, tinh thần phối hợp, thái độ ứng xử với đồng nghiệp trong thực hiện nhiệm vụ, với đồng bào và khách tham quan chưa được văn minh, nhã nhặn, lịch sự, có lúc còn làm phức tạp tình hình, gây căng thẳng, bức xúc không đáng có.
        - Do công tác kiểm tra đảm bảo an ninh mỗi cơ quan đều có và đều kiểm tra an ninh, có nhiều đoàn khách vì điều kiện, thời gian không chờ đợi vào viếng Lăng Bác được họ chỉ muốn tranh thủ và thăm Khu di tích và Bảo tàng nhưng đều bắt buộc xếp hàng vào viếng Lăng thì mới vào được Khu di tích và Bảo tàng cho nên phần nào đó chưa tạo điều kiênj cho khách tham quan thoải mái mà còn bắt buộc.
        - Do trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp công tác, một số cán bộ chưa thực sự vì nhiệm vụ phục vụ nên còn chủ quan, thiếu sự phối hợp. Sự phân công, giao nhiệm vụ phối hợp giữa các cơ quan đơn vị chưa được cụ thể, rõ ràng và chưa đáp ứng được yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị.
        - Do công tác tuyển dụng, bồi dưỡng cán bộ cả về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp có phần hạn chế. Lực lượng con em cán bộ của các cơ quan đơn vị trong Cụm Di tích tương đối đông, ít nhiều cũng làm ảnh hưởng đến công tác phối hợp, đón tiếp và phục vụ của các cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị tại Cụm Di tích.
        - Do cơ sở vật chất kỹ thuật, hệ thống giao thông, liên lạc, các trang thiết bị phục vụ còn hạn chế và lượng khách đông, có thời điểm quá tải, tạo nên những khó khăn, phức tạp trong công tác phục vụ. Khó khăn về nơi để xe và thiếu công trình vệ sinh. Từ đó ảnh hưởng rất lớn trong việc đáp ứng được yêu cầu phục vụ của khách về tham quan Cụm Di tích. Đôi khi dẫn đến sự hiểu nhầm không chỉ của khách tham quan, nhân dân mà cả các đại biểu Quốc Hội và các đồng chí lãnh đạo.
        Từ thực trạng, nguyên nhân nêu trên, chúng tôi xin đề xuất, kiến nghị mấy vấn đề sau đây:
        Một là: Lãnh đạo Ban quản lý Lăng, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị trong Cụm Di tích cần phối hợp, xây dựng quy định phối hợp cụ thể, chi tiết; phổ biến, quán triệt quy chế phối hợp, luật cảnh vệ và quy định phối hợp sau khi được xây dựng, quy định văn hóa công sở cho cán bộ, nhân viên trong Cụm Di tích; tích cực ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý điều hành, phối hơp, đón tiếp, tuyên truyền và đảm bảo an ninh an toàn trong khu vực. Hàng năm, luân phiên tổ chức các cuộc tọa đàm, trao đổi trong thực hiện nhiệm vụ, nhằm tăng sự gắn kết chặt chẽ trong thực hiện nhiệm vụ, nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm đối với công việc, vì công việc, vì đồng nghiệp, vì hình ảnh của các lực lượng trong Cụm di tích.
        Hai là: Các cơ quan trong Cụm Di tích cần tăng cường giáo dục, chính trị tư tưởng cho cán bộ, nhân viên thật sự tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; đáp ứng yêu cầu, năng lực trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngang tầm nhiệm vụ được giao; đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ giỏi nghiệp vụ, có ý thức kỷ luật cao, tận tâm, tận tụy với công việc, có tinh thần trách nhiệm cao, có đạo đức nghề nghiệp, thái độ lịch sự, văn minh, nhã nhặn, ân cần trong phục vụ khách tham quan, học tập tại Cụm Di tích.
        Ba là: Cần chú trọng khắc phục những tồn tại, hạn chế, những khó khăn, vướng mắc trong công tác phối hợp, tổ chức, đón tiếp và phục vụ đồng bào trong nước và bạn bè quốc tế về tham quan Cụm di tích. Cụm Di tích cần thành lập Ban phối hợp, đón tiếp và phục vụ khách tham quan của các cơ quan, đơn vị. Ban này hoạt động theo cơ chế: hàng ngày trực tiếp phối hợp thực hiện nhiệm vụ được giao; hàng tháng họp 02 lần vào đầu tháng và giữa tháng để trao đổi, rút kinh nghiệm những vướng mắc, vấn đề mới nẩy sinh để tham mưu kịp thời cho Ban chỉ đạo Cụm Di tích trong công tác phối hợp đón tiếp và phục vụ khách tham quan.
        Bốn là: Tiếp tục chỉnh trang hệ thống cảnh quan môi trường, hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ khách về tham quan Cụm Di tích. Cụm Di tích cần báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng bãi đỗ xe ngầm và công trình vệ sinh ngầm phục vụ khách tham quan và tiếp tục hoàn thiện nâng cấp hệ thống sân, hè, đường, cây xanh, thảm cỏ, hệ thống chiếu sáng, hệ thống kiểm tra, giám sát an ninh, thông tin liên lạc v.v.. nhằm tạo một môi trường cảnh quan thiên nhiên hài hòa, hợp lý, trang nghiêm mà thân thiện, ấn tượng đối với mỗi đồng bào và khách quốc tế khi có dịp về tham quan Cụm Di tích.  
        Năm là: Các cơ quan đơn vị trong Cụm Di tích cần làm tốt công tác tuyên truyền quảng bá, đổi mới nội dung, phương pháp tuyên truyền, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ về tư tưởng, tấm gương đạo đức Bác Hồ kính yêu đến nhân dân trong nước, bạn bè quốc tế. Đồng thời đẩy mạnh công tác phối hợp phục vụ, tuyên truyền, giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị khoá XII. Các hình thức tuyên truyền cụ thể như: thuyết minh trực tiếp, nói chuyện chuyên đề, tuyên truyền trên website, ki-ốt điện tử, đài phát thanh, truyền hình, sách, báo, tạp chí, đặc san, tổ chức sinh hoạt chính trị v.v.. tại các cơ quan, đơn vị trong Cụm Di tích.
        Sáu là: Lãnh đạo các cơ quan đơn vị trong Cụm Di tích cần tích cực hoàn thiện cơ sở hạ tầng và các hoạt động dịch vụ phục vụ du khách, đảm bảo các yếu tố văn hoá truyền thống, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao; xây dựng hệ thống biển báo chỉ dẫn, tờ giới thiệu nội dung, sơ đồ tham quan và hành trình tham quan thống nhất tại các điểm di tích trong Cụm Di tích; tạo điều kiện cho những đoàn có ít thời gian được đi trước đường Hùng Vương vào vào Khu di tích và Bảo tàng. Bộ Tư lệnh cảnh vệ cần có văn bản đảm bảo an ninh khu vực Cụm Di tích để Khu di tích và Bảo tàng ngừng kiểm tra an ninh. chủ động khai thác thế mạnh từng công trình, kết hợp chặt chẽ trong quy hoạch tổng thể để xây dựng Cụm Di tích xứng đáng là Cụm công trình chính trị, văn hóa đặc biệt về Bác Hồ tại Trung tâm chính trị-văn hóa của Thủ đô và cả nước.
        Trên đây là một số vấn đề chúng tôi xin được trao đổi cùng với các đồng chí tại hội thảo hôm nay với hy vọng và mong muốn những vấn đề đó sẽ được cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ, nhân viên Cụm di tích có kế hoạch thực hiện tốt hơn nữa trong những năm tới, nhằm nâng cao chất lượng phối hợp, đón tiếp truyên truyền phục vụ nhân dân và khách quốc tế về tham quan Cụm Di tích. Qua đó góp phần tạo sức lan toả mạnh mẽ của Di sản Hồ Chí Minh tại Cụm di tích đồng thời làm đẹp hơn hình ảnh của các lực lượng làm nhiệm vụ tại Cụm Di tích.