Thống kê số lượng bài phát biểu, bài nói chuyện, diễn văn, bài báo...

@    Nguyễn Thị Thu Hằng
Phòng Hành chính - Tổng hợp
 
 
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong số ít nhân vật lịch sử đã trở thành huyền thoại ngay cả khi còn sống. Cuộc đời của Người mãi là bài ca tươi đẹp nhất, làm rạng rỡ cho non sông, đất nước ta. Trước đây, trong các sách báo về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, con số thường được các tác giả nhắc tới là Người đã viết hơn 200 bài thơ và khoảng 2.000 bài báo trong suốt cuộc đời cách mạng. Để có con số cụ thể nhằm thiết thực phục vụ công tác nghiên cứu, căn cứ vào 15 tập sách Hồ Chí Minh toàn tập (xuất bản lần thứ ba), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, xuất bản năm 2011, chúng tôi đã thống kê tương đối chi tiết về số lượng bài phát biểu, bài nói chuyện, diễn văn, bài báo, bài thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, với khuôn khổ bài viết ngắn gọn, chúng tôi tạm dừng ở việc cung cấp bảng tổng hợp chung, phục vụ tra cứu nhanh.
 1. Tiêu chí thống kê
Trong bảng tổng hợp này, chúng tôi thống kê theo tiêu chí như sau:
 a. Về thời gian
Thống kê các mục gồm bài phát biểu, bài nói chuyện, diễn văn, bài báo, bài thơ theo từng năm. Một số bài nói chuyện không rõ thời gian cụ thể, chúng tôi căn cứ vào thời gian báo Nhân dân đăng bài nói chuyện này hoặc tạm thống kê vào khoảng thời gian gần nhất với bài nói chuyện đó.
b. Về nội dung
 Mục Phát biểu: gồm các lời phát biểu, bài phát biểu, phát biểu theo cách gọi tên trong bộ sách Hồ Chí Minh toàn tập nêu trên.
 Mục Nói chuyện: gồm lời nói chuyện, bài nói chuyện, nói chuyện theo cách gọi tên trong bộ sách Hồ Chí Minh toàn tập.
 Mục Diễn văn: gồm các bài diễn văn theo cách gọi tên trong bộ sách Hồ Chí Minh toàn tập.
Mục Bài báo: gồm các bài viết, bài thơ đăng trên các báo trong nước và nước ngoài trong giai đoạn 1919-1969.
Đối với trường hợp các bài viết dài kỳ, đăng trên nhiều số báo: mỗi kỳ chúng tôi tính là một bài vì sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh trước khi viết luôn xác định rõ viết cho ai, viết để làm gì, viết như thế nào nên mỗi kỳ tuy chưa hoàn chỉnh nhưng đều đã truyền đạt được trọn vẹn một nội dung trong chủ đề chung mà Người đặt ra.
Đối với các bài báo đăng lại các bài nói chuyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những lần gặp gỡ cán bộ, chiến sĩ, đồng bào khi đi cơ sở và các bức điện ngoại giao nhằm mục  đích  tuyên  truyền,  chúng  tôi  không 
thống kê vào mục này. Vì vậy, số lượng bài báo chúng tôi thống kê được chỉ là 1.636 bài, cụ thể hơn con số khoảng 2.000 bài lâu nay vẫn được nhắc tới.
 * Mục Bài thơ: gồm cả sáng tác bằng chữ Hán và chữ quốc ngữ được tổng hợp lại thành tập, được đăng lẻ từng bài trên các báo hoặc được các đồng chí thân cận với Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi chép lại.
* Đối với những lời đáp từ, diễn từ, huấn thị, lời chào mừng, lời chúc mừng, lời tuyên thệ nhậm chức, lời kêu gọi, lời từ biệt, lời kết thúc, lời cảm ơn… có số lượng rất ít, chúng tôi không thống kê trong một bảng này.

2. Sơ lược nội dung các mục thống kê
Trong các bài phát biểu, bài nói chuyện, diễn văn, Chủ tịch Hồ Chí Minh bao giờ cũng thể hiện sự yêu thương, quý mến, trân trọng con người. Thái độ niềm nở, ân cần, chu đáo, tình nghĩa khiến cho đồng bào, chiến sĩ được gặp Người đều có ấn tượng và cảm giác thân tình. Trong đối ngoại với lãnh đạo các nước và bạn bè thế giới cũng vậy, dù theo những quy tắc quốc tế trang trọng nhưng cách ứng xử của Người vẫn thấm đượm sự gần gũi, giản dị, chân thành, không còn khác biệt nào về chủng tộc hay ngôn ngữ, chỉ còn đọng lại tình hữu ái toàn thế giới.
Báo chí Hồ Chí Minh là một phần con người Hồ Chí Minh, giản dị, ngắn gọn nhưng rất truyền cảm và đặc biệt là tràn đầy khí thế thúc giục hành động. Những tác phẩm báo chí của Người mang khí phách của dân tộc, thể hiện lương tâm, khát vọng của nhân loại tiến bộ và yêu chuộng hòa bình thế giới. Cả cuộc đời làm báo của Người với tổng số 1.636 bài báo, từ bài báo đầu tiên “Vấn đề bản xứ” cho đến bài báo cuối cùng “Nâng cao trách nhiệm 
chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng” đều là sự thống nhất trong tấm lòng trọn đời vì nước, vì dân.
Về thơ ca, sinh thời, dù không bao giờ tự nhận là nhà thơ nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại những tác phẩm giữ vị trí quan trọng trong nền văn học Việt Nam. Nếu như thi nhân xưa ung dung vì ngộ đạo, nhập thiền, xa lánh cuộc đời thì người thi sĩ - chiến sĩ Hồ Chí Minh lại ung dung vì nắm vững quy luật vận động đi lên của cuộc sống, luôn chủ động trong mọi hoàn cảnh. Đó là sức mạnh bình tĩnh, không khiếp sợ, không hoảng hốt, đó là sức mạnh của những người sống một nhịp với trào lưu tiến bộ của thế giới, với quy luật tiến hóa của lịch sử. Tinh thần này thể hiện rất rõ trong những sáng tác của Hồ Chí Minh mà tập thơ Nhật ký trong tù là điển hình.
Với phận sự của “một người cầm lái, phải chèo chống thế nào để đưa con thuyền Tổ quốc vượt khỏi những con sóng gió, mà an toàn đi đến bến bờ hạnh phúc của nhân dân”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cống hiến trọn vẹn tâm trí, sức lực cho dân tộc đến tận những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời. So với thời đại Hồ Chí Minh rực rỡ tên vàng cùng với hệ thống tư tưởng sâu sắc ở nhiều lĩnh vực mà Người để lại, những số liệu thống kê chưa thể hiện được nhiều về “chất” trong cuộc đời, sự nghiệp Hồ Chí Minh nhưng nó là minh chứng rõ ràng về “lượng”, cho thấy nghị lực, sức làm việc dẻo dai, sự cố gắng bền bỉ trọn đời của Người từ lúc còn là người thanh niên yêu nước Nguyễn Ái Quốc cho đến khi ở cương vị Chủ tịch nước, Chủ tịch Đảng và hơn tất cả là trở thành Bác Hồ kính yêu của cả dân tộc.
Trong quá trình thống kê các bài nói chuyện, bài phát biểu, diễn văn, bài báo, bài 
thơ chúng tôi đã cố gắng phân loại khoa học, hợp lý, tránh trùng lặp nhằm đưa ra bảng số liệu tin cậy, có độ chính xác cao nhất. Tuy nhiên, có thể còn những cách thống kê theo tiêu chí khác hoặc thống kê đưa ra kết quả khác, chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự góp ý, trao đổi ý kiến của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học và bạn đọc về vấn đề này.
 
BẢNG THỐNG KÊ CÁC BÀI PHÁT BIỂU, BÀI NÓI CHUYỆN, DIỄN VĂN, BÀI BÁO, BÀI THƠ CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 1919-1969
 
 
 
NĂM
BÀI PHÁT BIỂU BÀI
NÓI CHUYỆN
DIỄN VĂN  
ĐIỆN
BÀI BÁO BÀI THƠ  
TỔNG
1919         2 1 3
1920 1       1   2
1921         10   10
1922         27   27
1923 3       30   33
1924 3       21   24
1925         5   5
1926 1       2   3
1927         4   4
1928         7   7
1929             0
1930             0
1931             0
1932             0
1933             0
1934             0
1935             0
1936             0
1937             0
1938             0
1939         9   9

 
 
 
 
NĂM
BÀI PHÁT BIỂU BÀI
NÓI CHUYỆN
DIỄN VĂN  
ĐIỆN
BÀI BÁO BÀI THƠ  
TỔNG
1940         11   11
1941         8 11 19
1942         15 12 27
1943           135 135
1944   1       1 2
1945 3 3 1   42   49
1946 8 10 3 11 70 6 108
1947   3     6 6 15
1948   1   4 54 7 66
1949   1   1 54 3 59
1950   3   6 45 14 68
1951   5   9 102 2 118
1952   8   9 77 2 96
1953   13 2 20 85 5 125
1954 3 8   25 147 1 188
1955 6 14 3 13 193 4 239
1956 3 21   12 47 2 86
1957 18 25 18 18 16   96
1958 4 37 2 11 109 1 169
1959 7 40 10 21 36   121
1960 3 29 6 14 60 1 115
1961 1 37   20 43 3 104
1962   20 2 11 43 1 77
1963 6 14 3 15 35   73
1964 2 11 3 10 40   66
1965 3 10   24 48   85
1966 4 12   8 56 1 81
1967 1 8   18 38 1 66
1968 1 3   23 24 5 56
1969   3   16 14 1 34
TỔNG 81 340 53 319 1636 226 2681