Khu di tích 45 năm bảo quản, giữ gìn và phát huy giá trị

Nguyễn Văn Công
GĐ Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch
Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ thiên tài, người Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt xuất đi vào cõi vĩnh hằng, để lại cho đất nước, dân tộc và nhân dân ta một kho tàng di sản vô giá, đó là Khu di tích lịch sử về Người tại Phủ Chủ tịch. Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch (gọi tắt là Khu di tích) là nơi Người đã sống và làm việc trong suốt 15 năm cuối đời (1954-1969), quãng thời gian mà trên cương vị Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước Người đã cùng Bộ Chính trị Trung ương Đảng đề ra đường lối chiến lược, sách lược cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Trong Khu di tích có các di tích bất động sản, tài liệu, hiện vật và môi trường cảnh quan di tích. Ngay sau ngày Bác Hồ qua đời, Đảng và Nhà nước ta đã quyết định bảo quản và giữ gìn lâu dài, nguyên vẹn nơi ở và làm việc của Người tại Phủ Chủ tịch để mở cửa đón khách trong nước và quốc tế đến tham quan, nghiên cứu và học tập.
Hoà bình lập lại ở miền Bắc, tháng 10/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ chiến khu Việt Bắc trở về Thủ đô Hà Nội. Ngày 19/12/1954, Bác chuyển về ở và làm việc tại khu vực vốn là Phủ toàn quyền Đông Dương (nay là Phủ Chủ tịch). Bác không ở trong ngôi nhà của Phủ toàn quyền Đông Dương mà Bác đã chọn ngôi nhà nhỏ của người thợ điện phục vụ Phủ toàn quyền làm nơi ở và làm việc cho mình. Sau bốn năm ở và làm việc trong ngôi nhà nhỏ đó, ngày 17/5/1958, Người chuyển sang ở và làm việc tại ngôi nhà sàn bằng gỗ. Nhà sàn được dựng lên theo ý Bác ở một góc vườn Phủ Chủ tịch, bên cạnh ao cá và giữa vườn cây xanh mát. Kể từ đây, ngôi Nhà sàn Bác Hồ đã trở thành biểu tượng của tình đoàn kết dân tộc và quốc tế, thể hiện phong cách đạo đức, lối sống giản dị, mộc mạc và thanh cao của vị lãnh tụ cả đời vì nước, vì dân. Tầng dưới nhà sàn được Bác sử dụng để họp Bộ Chính trị và thỉnh thoảng tiếp một số đoàn khách. Tầng trên có hai phòng nhỏ là phòng làm việc và phòng ngủ, diện tích mỗi phòng khoảng hơn 10m2, với những vật dụng sinh hoạt hết sức đơn giản: một bàn, một ghế, một giường đơn, quạt lá cọ, máy chữ, tủ sách với hàng trăm cuốn sách về các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, lịch sử, văn học nghệ thuật được viết bằng nhiều thứ tiếng: Việt, Anh, Pháp, Hán, Nga, La-tinh... trong đó rất nhiều cuốn sách có bút tích của các tác giả kính tặng Người. Quanh nhà sàn được trồng nhiều loại cây như: Mộc, nhài, dạ hương, dâm bụt, cam, bưởi, xoài, dừa, vú sữa, phượng vĩ, ngân hoa, xanh bốn mùa, bụt mọc, bằng lăng... Cùng với Nhà sàn là di tích chính mộc mạc, đơn sơ nhưng mang đầy ý nghĩa nhân văn, trong quần thể của Khu di tích còn có các di tích lưu niệm sau:
- Căn phòng Bác Hồ ở và làm việc từ tháng 12/1954 đến tháng 5/1958 (gọi là di tích 54).
- Ngôi nhà được Bộ Chính trị xây dựng năm 1967 để đảm bảo an toàn cho Bác Hồ trong những năm Mỹ ném bom bắn phá Hà Nội, nhưng Bác đã không ở mà dùng làm nơi hàng tuần họp Bộ Chính trị (từ 1967 đến 1969). Đây cũng là nơi Bác Hồ nằm chữa bệnh từ ngày 18/8/1969 cho đến khi Người qua đời (2/9/1969) (gọi là di tích H67);
- Phòng họp của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, gắn với sự kiện lịch sử trọng đại: Bác Hồ và Bộ Chính trị quyết định mở cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1968 (gọi là phòng họp Bộ Chính trị).
- Căn phòng Bác Hồ thường tiếp cán bộ đến báo cáo công việc và ký các Sắc lệnh (gọi là di tích BK1).
- Căn phòng Bộ Chính trị nghỉ giải lao mỗi khi họp, nơi nhiều lần Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trả lời phỏng vấn các phóng viên nước ngoài và là nơi Hội đồng giáo sư, bác sỹ túc trực theo dõi chăm sóc sức khỏe cho Bác trong những ngày cuối cùng (gọi là nhà y khoa).
- Căn hầm được xây dựng năm 1966, nhằm bảo đảm an toàn cho Bác Hồ và Bộ Chính trị khi đến họp với Người trong những năm đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc Việt Nam (gọi là di tích H66);
- Nhà ga ra ôtô, nơi trưng bày và bảo quản xe ô tô Bác Hồ đã sử dụng;
- Nhà bếp A, nơi nấu ăn phục vụ Bác Hồ và Thủ tướng Phạm Văn Đồng;
Tổng số hiện vật vốn có của Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch vào thời điểm những năm 1970 (thống kê sau ngày Bác mất) là 1610 tài liệu hiện vật. Số tài liệu hiện vật hiện đang trưng bày tại các nhà di tích là 771 tài liệu hiện vật.
- Vườn cây có 1271 cây các loại, thuộc 161 loài cây, 54 họ thực vật. Có 93 loài cây trong nước, 68 loài cây nước ngoài. 35 loài là cây ăn quả, 59 loài là cây bóng mát, 67 loài là cây hoa, cây cảnh. Đặc biệt, có một số loài cây quý hiếm được Bác Hồ đem về trồng: xanh bốn mùa, dừa lửa, cọ dừa... Tại nơi đây, ngày 28/11/1959, Bác Hồ đã khởi xướng phong trào “Tết trồng cây”.
- Ao cá có diện tích 3.320m2, với gần 4.000kg cá các loại, thuộc 14 loài và 6 nhóm: chép, trôi, rô phi, mè, trắm cỏ… có nhiều loài được Bác Hồ nuôi dưỡng và theo dõi quá trình sinh trưởng. Năm 1959, hợp tác xã Tiền Phong - nay là Yên Sở, Thanh Trì, Hà Nội - là đơn vị đầu tiên được Bác Hồ gửi cho giống cá rô phi để nuôi.
Với khuôn viên rộng 14,7 ha, các điểm di tích nằm rải rác không tập trung, bao quanh là nhiều cây cối, thảm cỏ là điều kiện thuận lợi cho côn trùng mối, mọt, sâu bệnh hại hoạt động mạnh, xâm hại trực tiếp đến các di tích, tài liệu, hiện vật, Khu Di tích có tính đặc thù riêng khác với các Di tích khác. Công tác bảo tồn ở đây được thực hiện trong điều kiện là một kho mở hoàn toàn, lại vừa phải kết hợp giữa bảo quản giữ gìn với phát huy tác dụng phục vụ khách thăm quan. Công tác bảo quản không chỉ thực hiện đối với tài liệu, hiện vật trong các nhà di tích, mà còn với bản thân các ngôi nhà đó cùng môi trường cảnh quan di tích. Lượng khách vào thăm Khu Di tích càng ngày càng đông, trong đó có nhiều nguyên thủ quốc gia và nhiều đoàn khách cấp cao trên thế giới. Do vậy, công tác bảo quản ở đây không thể tiến hành theo đúng quy trình như một kho bảo quản thông thường. Các tài liệu hiện vật ở đây luôn luôn phải chịu áp lực trực tiếp của môi trường khí hậu tự nhiên và ảnh hưởng gián tiếp của tác nhân con người, trong khi đó việc ứng dụng khoa học công nghệ mới vào công tác bảo quản di tích còn hạn chế. Đó là những khó khăn, phức tạp của Khu Di tích trong giữ gìn, bảo quản nguyên vẹn di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại.
Gắn bó với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong suốt 15 năm cuối của cuộc đời Người, toàn bộ những hiện vật, tài liệu, nhà di tích, vườn cây, thảm cỏ, ao cá… tại Khu di tích không chỉ phản ánh tư tưởng lỗi lạc, tri thức uyên bác, thiên tài lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, mà còn cho thấy những phẩm chất cao quý của đạo đức Hồ Chí Minh. Cũng chính ở nơi đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng Bộ Chính trị Trung ương Đảng đề ra đường lối chiến lược, sách lược cho cuộc chiến tranh thống nhất đất nước và tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, xây dựng tình đoàn kết giữa Việt Nam với các nước trên thế giới, thể hiện tình cảm của Bác Hồ với đồng bào, đồng chí và bạn bè quốc tế. Và cũng tại nơi này, trong khoảng thời gian từ ngày 10 đến ngày 20 tháng 5 của những năm 1965 đến năm 1969, Bác Hồ đã viết bản Di chúc lịch sử, để lại cho đời sau những lời căn dặn tâm huyết, thể hiện tâm nguyện của cả cuộc đời Người. Di chúc là một văn kiện lịch sử vô giá, toát lên khí phách, tinh thần lạc quan chiến thắng của một bậc đại trí, đại nhân, đại dũng, là kết tinh của tinh hoa tư tưởng, đạo đức và tâm hồn cao đẹp của một vĩ nhân, suốt đời phấn đấu hy sinh vì Tổ quốc và nhân loại. Di chúc là những lời căn dặn thiết tha, không chỉ đối với dân tộc ta mà còn đối với tất cả các dân tộc đang đấu tranh cho tự do, độc lập, cho hòa bình, công lý, cho cơm áo và hạnh phúc của con người.
Sau khi Bác Hồ qua đời, ngày 2/9/1969, một quần thể di tích lịch sử - văn hóa - danh nhân đã được hình thành trong khu vực Phủ Chủ tịch, có giá trị và ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tất cả cảnh quan, hiện vật, tư liệu liên quan đến cuộc đời và hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong 15 năm cuối đời từ 19/12/1954 đến 9 giờ 47 phút ngày 2/9/1969 cần phải được bảo vệ, bảo quản, lưu giữ nguyên trạng. Bởi vậy, toàn bộ không gian khu vực đã được định vị chính xác trên bản đồ, từng ngôi nhà, gốc cây, mảnh vườn đến đường đi, lối mòn, thảm cỏ... được quy hoạch cụ thể, chi tiết. Những đồng chí từng được vinh dự phục vụ Bác Hồ đã tình nguyện ở lại tiếp tục đảm đương nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, bảo quản giữ gìn Di tích và là nhân chứng thẩm định tính chính xác của từng sự kiện, tài liệu hiện vật mà Bác để lại. Trải qua bao biến động lịch sử và thời gian chiến tranh ác liệt, di sản nơi ở và làm việc của Bác tại Phủ Chủ tịch vẫn được bảo vệ an toàn chu đáo, hạn chế đến mức thấp nhất mọi tác động ảnh hưởng từ thiên nhiên, môi trường và con người. Khu di tích vẫn liên tục đón khách tham quan trong nước và quốc tế để tuyên truyền, giáo dục về tư tưởng và cuộc sống đời thường của Bác. Vì những giá trị mang tính lịch sử và tính nguyên trạng của Khu Di tích nên Đảng, Nhà nước đã đánh giá Khu di tích là một Di tích quốc gia đặc biệt quan trọng. Ngày 25/11/1970 Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Nghị quyết số 206/NQ-TW quyết định thành lập Ban phụ trách xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh. Nghị quyết ghi rõ: “Bảo quản tốt nhất khu lưu niệm, các di tích và hiện vật lưu niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch”. Ngày 15/5/1975 Bộ Văn hoá đã ra quyết định số: 38B/VH-QĐ về việc xếp hạng Khu di tích lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Ngày 12/8/2009, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 1272/QĐ-TTg xếp hạng Khu di tích Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch là Di tích quốc gia đặc biệt.
Suốt 45 năm qua, tập thể cán bộ, viên chức và người lao động Khu di tích các thời kỳ đã sáng tạo, linh hoạt kết hợp bảo quản thông thường với bảo quản khoa học, từng bước áp dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến vào công tác bảo quản các di tích, tài liệu, hiện vật và môi trường cảnh quan Di tích. Hàng năm, cơ quan thực hiện các chế độ bảo quản định kỳ (ngắn hạn và dài hạn) kết hợp với các dự án tu bổ, chống xuống cấp di tích, phối hợp với các cơ quan chuyên ngành để lắp đặt thiết bị bảo quản, áp dụng công nghệ khí khô, xử lý thoát nước, lắp đặt hệ thống báo cháy - chữa cháy tự động, sử dụng máy kiểm tra an ninh, tu bổ và nâng cấp vườn quả, hút bùn ao cá bằng công nghệ tiên tiến... Bằng những nỗ lực không mệt mỏi, với giải pháp kỹ thuật ngày một hoàn thiện, Khu di tích đã giữ gìn một cách tốt nhất các di tích, tài liệu, hiện vật và môi trường cảnh quan di tích như khi sinh thời Bác. Khu di tích còn bảo tồn và phát huy những giá trị tinh thần vô giá, không ngừng tham gia những hoạt động nghiên cứu về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh để tuyên truyền rộng rãi trong nước và trên thế giới, thông qua những hình thức thuyết minh, hướng dẫn, giới thiệu trực tiếp cho hàng chục triệu lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan Di tích; đóng góp hàng trăm tham luận tại các hội thảo, toạ đàm khoa học; tổ chức nhiều buổi nói chuyện, giao lưu; thường xuyên viết bài đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng; xây dựng trang tin điện tử của cơ quan và xuất bản thông tin tư liệu (năm 2 số tháng 5 và tháng 9) và 5 đến 7 đầu sách mỗi năm cùng những ấn phẩm như ảnh, bưu ảnh bằng cả tiếng Việt và các ngôn ngữ quốc tế thông dụng khác để giới thiệu với nhân dân ta và bạn bè thế giới hiểu thêm về một danh nhân văn hóa Hồ Chí Minh. Nhiều buổi sinh hoạt truyền thống; giao lưu giữa các thế hệ cách mạng; lễ báo công; kết nạp đảng viên; khen thưởng đội viên; đoàn viên; vui chơi cắm trại; triển lãm thành tích học tập và lao động của học sinh, sinh viên được tổ chức tại các điểm di tích mang ý nghĩa giáo dục tư tưởng sâu sắc như giàn Phủ Chủ tịch, dọc đường xoài, dưới nhà sàn Bác, trước nhà Bác mất...
Các cuộc thi kể chuyện tấm gương đạo đức Bác Hồ, thi hướng dẫn viên du lịch giỏi tại Khu di tích, bình chọn kỳ quan thế giới Vịnh Hạ Long đã được tổ chức và đạt kết quả tốt. Từ khi Đảng khởi xướng công cuộc đổi mới đến nay, Khu di tích đã trở thành nơi hội tụ tình cảm và tấm lòng đối với Bác Hồ của nhân dân cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài và khách quốc tế đến Việt Nam đến tham quan, chiêm ngưỡng, tìm hiểu và học tập tư tưởng tấm gương đạo đức Bác Hồ. Hầu hết những nguyên thủ quốc gia và các đoàn khách cao cấp quốc tế, kể cả những người có quan điểm chính trị đối lập khi đến Việt Nam đều vào thăm nơi ở và làm việc của Người tại Phủ Chủ tịch với ý thức trân trọng, tình cảm ngưỡng mộ, cảm phục về nhân cách Bác Hồ, qua đó họ càng khâm phục Bác Hồ, hiểu Việt Nam hơn.
Trong 45 năm qua, Khu di tích đã đóng góp đáng kể để thực hiện nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó là: Giữ gìn an toàn tuyệt đối, lâu dài Di sản mà Bác Hồ để lại, thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền tư tưởng, đạo đức và phong cách Bác Hồ cho các thế hệ người Việt Nam và bạn bè quốc tế. Các thế hệ cán bộ Khu di tích đã không quản ngoại khó khăn gian khổ cố gắng hết sức mình, tận tuỵ với công việc bảo quản giữ gìn các di tích, tài liệu hiện vật Bác Hồ để lại và mở cửa phục vụ đón khách thăm quan 365 ngày trong năm, bình thường từ 5.000 đến 8.000 khách/ ngày, những ngày lễ như 19/ 5 và 2/9 đón hàng vạn lượt người/ngày (ngày 19/5/2012 đón gần 4 vạn người, ngày 2/9/2012 đón gần 5 vạn người…). Kể từ năm 1970 đến nay đã có gần 60 triệu lượt người đến tham quan Khu di tích, trong đó có khách của hơn 160 nước và hàng trăm tổ chức quốc tế. Xin được dẫn con số cụ thể trong 5 năm gần đây:
Năm 2009, có 2.155.290 lượt người, trong đó 400.247 lượt người nước ngoài; có 45 đoàn nguyên thủ quốc gia và cao cấp quốc tế. Có 3.020 với 73.724 lượt người đến học tập tư tưởng tấm gương đạo Bác Hồ.       
Năm 2010, có 2.205.470 lượt người, trong đó 401.571 lượt người nước ngoài; có 36 đoàn nguyên thủ quốc gia và cao cấp quốc tế. Có 3.240 với 71.329 lượt người đến học tập tư tưởng tấm gương đạo Bác Hồ.
Năm 2011, có 2.275.905 lượt người, trong đó 402.542 lượt người nước ngoài; có 46 đoàn nguyên thủ quốc gia và cao cấp quốc tế. Có 2.804 với 63.291 lượt người đến học tập tư tưởng tấm gương đạo Bác Hồ.
Năm 2012, có 2.355.296 lượt người, trong đó 455.407 lượt người nước ngoài; có 57 đoàn nguyên thủ quốc gia và cao cấp quốc tế. Có 3.399 với 76.321 lượt người đến học tập tư tưởng tấm gương đạo Bác Hồ.
Năm 2013, có 2.483.894 lượt người, trong đó 409.200 lượt người nước ngoài; có 48 đoàn nguyên thủ quốc gia và cao cấp quốc tế. Có 3.320 với 76.324 lượt người đến học tập tư tưởng tấm gương đạo Bác Hồ.
6 tháng đầu năm 2014 đã có một số lượng người đến thăm cao so với cùng thời gian của những năm trước là 1.295.590 lượt người, trong đó 203.007 lượt người nước ngoài; có 26 đoàn nguyên thủ quốc gia và cao cấp quốc tế. Có 1.728 với 38.304 lượt người đến học tập tư tưởng tấm gương đạo đức Bác Hồ.
Là di tích nguyên gốc duy nhất về Chủ tịch Hồ Chí Minh, minh chứng sống động cho tư tưởng, tấm gương đạo đức của vị lãnh tụ cả một đời vì nước, vì dân, vì nhân loại tiến bộ trên thế giới, trong 45 năm qua Khu di tích đã góp phần tích cực vào công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta. Khu di tích đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan đối ngoại và ngoại giao trong việc đón tiếp tận tình, chu đáo các nguyên thủ quốc gia và khách cấp cao theo đúng nghi thức và quy chế nhà nước quy định. Do vậy, chưa để xẩy ra sơ suất dù là nhỏ nhất nào về ngoại giao, về chính trị. Điều đáng tự hào là Khu di tích đã trở thành một trong những địa chỉ được Đảng, Nhà nước ta tin cậy để giúp bạn bè thế giới hiểu thêm về Bác Hồ, nhất là từ khi Người được tổ chức UNESCO vinh danh là “Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hoá kiệt xuất của Việt Nam”([1]). Qua đó cũng hiểu thêm về Đảng của Bác Hồ, đất nước của Bác Hồ, nhân dân Việt Nam, thắt chặt thêm tình hữu nghị Việt Nam với thế giới. Ngoài ra, với sức lan toả sâu rộng, trong những năm qua, Khu di tích cũng đã có giao lưu hợp tác, trao đổi kinh nghiệm hoạt động với Bảo tàng Trung ương Lênin (Liên Xô), Nhà tưởng niệm Mao Trạch Đông (Trung Quốc), Di tích Tống Khánh Linh (Thượng Hải), Ban phụ trách Bảo tàng Cay xỏn Phôm vi hẳn (Lào)...
Ghi nhận những kết quả và thành tích mà Khu di tích đã đạt được trong công tác giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị di sản nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, cùng với nhiều Cờ thưởng, Bằng khen của Chính phủ, Cờ thi đua và Bằng khen của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Đảng và Nhà nước ta đã trao tặng cho tập thể cơ quan và cá nhân xuất sắc những danh hiệu cao quý: Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương độc lập, Huân chương lao động. Ghi nhận giá trị của di sản đặc biệt quốc gia này, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khi vào thăm nơi ở và làm việc của Bác Hồ tại Phủ Chủ tịch vào ngày 28/1/2014 nhân dịp Xuân mới Giáp Ngọ và kỷ niệm 84 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2014) cũng phát biểu: “Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, đây là một địa chỉ hết sức thiêng liêng, là nơi mọi người dân trong nước và bạn bè quốc tế đến để tưởng nhớ Bác, hiểu biết về công lao to lớn của Bác và đặc biệt là nơi học tập, làm theo tấm gương vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đến đây, mỗi người đều lắng đọng, suy ngẫm về bản thân để tu dưỡng, rèn luyện và làm việc xứng đáng với Bác”. Tổng Bí thư cũng đã động viên khen ngợi cán bộ, nhân viên Khu Di tích: “đã giữ gìn, bảo quản nguyên vẹn các kỷ niệm và hiện vật gắn liền với cuộc đời của Bác” và nhắc nhở cán bộ, nhân viên Khu di tích “có vinh dự rất lớn được làm việc ở đây. Với trách nhiệm và tình thương yêu với Bác, cán bộ, nhân viên Khu Di tích phải là những người đi đầu trong việc học tập, làm theo tấm gương Bác Hồ; giữ tình cảm trọn vẹn với Bác; không chỉ tiếp tục nỗ lực hết mình trong việc giữ gìn, bảo quản nguyên vẹn các kỷ vật gắn liền với cuộc đời hoạt động của Bác Hồ cho các thế hệ mai sau mà còn phải truyền đạt cho được tâm hồn, cốt cách, cuộc đời và sự nghiệp vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh với du khách trong nước và quốc tế đến đây ngày càng tăng”.

Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh là nơi Bác Hồ đã sống, làm việc, dưỡng bệnh và trút hơi thở cuối cùng. Với đầy đủ ý nghĩa quan trọng và những giá trị to lớn đó đã để lại ấn tượng sâu đậm trong triệu triệu trái tim con người. 45 năm sau ngày Bác đi xa, Khu di tích Bác Hồ vẫn là nơi hội tụ những giá trị nhân văn cao cả, tư tưởng, phản ánh tấm gương, đạo đức của Bác. Với tình cảm kính yêu Bác Hồ, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm cao, tập thể cán bộ, viên chức và người lao động Khu di tích quyết tâm đoàn kết phấn đấu thực hiện hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó là: bảo vệ, bảo quan, giữ gìn dài lâu nguyên vẹn và phát huy giá trị một di tích đặc biệt về Bác Hồ để phục vụ các thế hệ người Việt nam và bạn bè quốc tế đến tham quan, nghiên cứu và học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh./.

 

[1] Nghị quyết 24C/18.65 phiên họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 24 (20/10 – 20/11/1987), nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, lưu tại Ủy ban UNESCO Việt Nam.