Những hàng dâm bụt

Sau hơn năm mươi năm xa cách, ngày 14-6-1957, Bác Hồ về thăm quê nhà: làng Kim Liên (còn gọi là Làng Sen) xã Nam Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Tuy xa nhà lâu ngày và dù bận nhiều việc lớn, nhưng Bác Hồ vẫn nhớ rất rõ ngôi nhà Bác từng ở những năm thơ ấu. Từ lối đi tới các đồ đạc trong nhà và vị trí những đồ đạc ấy... Bác đều không quên. Bác tự vạch cây đi theo lối cũ để vào nhà. Và, Bác bảo với mọi người rằng ở phía bên phải nhà Bác trước kia có hàng dâm bụt được xén bằng ngọn.
Trở lại Hà Nội, sống và làm việc tại Khu Phủ Chủ tịch, hình ảnh ngôi nhà Bác ở làng Sen - như bao ngôi nhà ở các làng quê Việt Nam thân thuộc - với hàng dâm bụt, hàng cau ... luôn khắc sâu trong tâm trí Bác.
 Ngày 2-3-1958, trên đường đi công tác về, Bác Hồ nói với đồng chí Vũ Kỳ - thư ký của Bác và đồng chí bảo vệ là Bác muốn có một ngôi nhà sàn nhỏ bên ao cá để ở và làm việc cho thoáng. Sau khi chuyển sang ở và làm việc tại ngôi nhà sàn, Bác Hồ bảo với các đồng chí phục vụ trồng hàng rào dâm bụt phía trước nhà sàn.
Hàng dâm bụt phía trước nhà sàn cách nhà 16m, cao 1,3m, dài 52m, được chia thành bốn đoạn bởi ba chiếc cổng đi vào nhà - hai cổng nhỏ hai bên và chiếc cổng chính rộng hơn thẳng giữa nhà.
Hàng râm bụt được xén đều ngọn ở độ cao bằng nhau, nhưng sát hai bên cổng chính thì xén cao hơn 20cm để tạo nên hai cái trụ cổng tự nhiên bằng cây. Cổng chính không có khung chỉ đơn giản là một lối vào.
Hai cổng nhỏ đều được làm khung bằng tre, uốn hình cong, rồi cho cây râm bụt từ hai bên sườn cổng leo vắt lên, bình dị và tự nhiên như bao cổng nhà ở các làng quê Việt Nam.
Ở cuối hàng râm bụt trước nhà sàn, cạnh đầu chiếc cầu nhỏ xinh uốn cong bắc qua ao cá, có hai khóm râm bụt trồng cạnh nhau. Hai khóm râm bụt này đều tươi tốt, vươn cao, tán xoè rộng, cành loà xoà trên đầu người nở đầy hoa.
Phía bờ ao bên kia, đối diện với nhà sàn, cũng trồng một hàng râm bụt. Hàng râm bụt này dài 115 mét, bề rộng phía ngọn 1m được xén bằng ở độ cao 1,1m lượn ven con đường nhỏ men theo ao cá, từ đầu chiếc cầu nhỏ bắc qua ao cá tới gần ngôi nhà Bác Hồ ở và làm việc những năm đầu tại Khu Phủ Chủ tịch, và bao quanh một bên Vườn quả Bác Hồ. Hàng râm bụt này, cùng với vườn quả, ao cá, con đường nhỏ ven bờ ao, và những cây bụt mọc, phượng vĩ, liễu, tràm liễu, dừa, vú sữa, bàng, ổi quanh bờ ao, góp phần tạo nên vẻ đẹp yên ả, thanh bình, thơ mộng của nơi Bác Hồ sống và làm việc.