Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân để củng cố lòng tin của nhân dân trong giai đoạn hiện nay

Nguyễn Thị Lệ Thủy
Phòng Tuyên truyền, Giáo dục
 
BBT: Sự nguy hại của chủ nghĩa cá nhân được Chủ tịch Hồ Chí Minh cảnh báo: “Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”(1).
Từ khóa: Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng, chủ nghĩa cá nhân
 
Tháng 2/1969, tác phẩm Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đời, đây cũng là bài viết cuối cùng của Người về đạo đức cách mạng. Thời điểm này, đất nước ta vẫn còn chiến tranh, toàn Đảng, toàn dân đang tập trung tất cả cho tiền tuyến, cho sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Tuy vậy, với nhạy cảm của một nhà chính trị và nhà tư tưởng lớn, Chủ tịch Hồ Chí Minh cảm nhận: có một kẻ thù không kém phần nguy hiểm vẫn đang tồn tại bên trong chúng ta, ngay bên cạnh chúng ta, đó là chủ nghĩa cá nhân - Người gọi đây “giặc nội xâm”. Vì thế, trước lúc đi xa, thêm một lần nữa Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt bút viết về giặc nội xâm của dân tộc và việc phải quét sạch thứ giặc này. Bài viết của Người vừa là những lời tâm sự ân cần, vừa là những lời căn dặn tâm huyết, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Người đối với Đảng, với vận mệnh tương lai của đất nước và cuộc sống của nhân dân. Người chỉ rõ: “Do cá nhân chủ nghĩa mà ngại gian khổ, khó khăn, sa vào tham ô, hủ hóa, lãng phí, xa hoa. Họ tham danh trục lợi, thích địa vị quyền hành. Họ tự cao tự đại, coi thường tập thể, xem khinh quần chúng, độc đoán, chuyên quyền. Họ xa rời quần chúng, xa rời thực tế, mắc bệnh quan liêu, mệnh lệnh. Họ không có tinh thần cố gắng vươn lên, không chịu học tập để tiến bộ”(2). Những căn bệnh này vốn ẩn nấp ngay trong mỗi con người, chỉ cần không chịu khó rèn luyện, nâng cao đạo đức, thì lập tức bệnh sẽ phát ra ngoài. Do vậy, chống chủ nghĩa cá nhân trước hết là phải tự bản thân mỗi người, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải vượt lên chính mình, kiên quyết loại bỏ những mầm mống xấu trong chính mình.
 
Chủ nghĩa cá nhân không chỉ gây nguy hại cho cá nhân, tập thể, mà gây hại cho cả xã hội. Nó làm hư hỏng nhân cách con người, làm tha hóa đội ngũ cán bộ, đảng viên, làm suy yếu tổ chức Đảng, suy yếu bộ máy nhà nước, mất lòng tin của nhân dân, là một trong những lực cản kìm hãm quá trình ổn định xã hội, phát triển kinh tế của đất nước. Xác định cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân là cuộc đấu tranh gay go, quyết liệt, lâu dài và rất khó khăn, nhưng để bảo tồn sự trong sạch, vững mạnh vốn có của tổ chức Đảng, giữ vững lòng tin tuyệt đối của nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ nhiệm vụ của mỗi cán bộ, đảng viên: “Phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết. Phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng, bồi dưỡng tư tưởng tập thể, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức và tính kỷ luật. Phải đi sâu đi sát thực tế, gần gũi quần chúng, thực sự tôn trọng và phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân. Phải cố gắng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ hiểu biết để làm tốt mọi nhiệm vụ”(3). Người nhắc nhở cán bộ, đảng viên: Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “Cộng sản” mà ta được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức”. Bởi theo Người: “Có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn gian khổ, thất bại, cũng không sợ sệt, rụt rè, lùi bước. Vì lợi ích chung của Đảng, của cách mạng, của giai cấp, của dân tộc và của loài người mà không ngần ngại hi sinh tất cả lợi ích của cá nhân mình. Khi cần, thì sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình cũng không tiếc. Đó là biểu hiện rất rõ rệt, rất cao quý của đạo đức cách mạng”(4).
 
Như vậy, trong nhận thức của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng, khâu cơ bản nhất là giải quyết tốt mối quan hệ giữa lợi ích cá nhân với lợi ích chung của Đảng, của dân tộc. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, cũng phải đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lên trên, lên trước lợi ích của cá nhân. Người yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải nhận thức sâu sắc về bản chất cũng như sự nguy hiểm của chủ nghĩa cá nhân, phải tự sửa mình mỗi ngày. Người khẳng định: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”(5). Người cán bộ, đảng viên phải biết rèn luyện nhân cách, thực hành đạo đức cách mạng, thực hiện “chí công vô tư” và kiên quyết không sa vào chủ nghĩa cá nhân, để góp phần làm trong sạch đội ngũ của Đảng và bộ máy chính quyền, giữ vững niềm tin của nhân dân với Đảng.
 
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Sẽ khó giữ nước nếu để mất lòng tin của dân, và hiện nay lòng tin của nhân dân đối với Đảng đang có phần bị giảm sút, nguyên nhân chính là do chủ nghĩa cá nhân trong xã hội ta đang có chiều hướng phát triển. Chủ tịch Hồ Chí Minh đi xa đã 50 năm, nhưng kẻ thù nội xâm nguy hiểm của dân tộc là chủ nghĩa cá nhân vẫn chưa bị quét sạch, không những thế nó đang có chiều hướng phát triển mạnh mẽ do những yếu kém trong công tác quản lý, công tác tổ chức, công tác tư tưởng, và do mặt trái của nền kinh tế thị trường và mặt trái của xu thế hội nhập quốc tế.
 
Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, trong những năm tháng gian khổ vừa kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vừa xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa trước đây, đã có nhiều tấm gương tiêu biểu về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Họ là những con người luôn gương mẫu, vượt qua mọi khó khăn thách thức, tận tụy, hy sinh, đi đầu trong chiến đấu, học tập và trong lao động sản xuất, sống kham khổ, thiếu thốn, gom nhặt “từng hòn than, mẩu sắt, cân ngô”...
để cùng góp sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam. Còn trong giai đoạn hiện nay, sau hơn 30 năm tiến hành đổi mới, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất vật chất, nhìn chung đời sống của nhân dân đã có phần được cải thiện, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao, tuy nhiên có một thực tế đáng báo động là sự xuống cấp về đời sống tinh thần của xã hội, đặc biệt sự suy thoái đạo đức đang diễn ra trong một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên, thậm chí cả những người lãnh đạo cấp cao, người đứng đầu một số cơ quan, đơn vị. Do tác động của kinh tế thị trường, lối sống thực dụng dần phổ biến trong xã hội đã khiến một bộ phận cán bộ, công chức tìm mọi cách để kiếm tiền, tham ô, tham nhũng, rồi dùng đồng tiền chi phối các quan hệ khác. Trong những năm qua, các biểu hiện trên không những không giảm đi mà ngày càng có xu hướng gia tăng và tính chất ngày càng nghiêm trọng, vẫn còn nhiều cán bộ chủ chốt, người đứng đầu các cấp, ngành, địa phương, các đơn vị, tự coi mình là “quan cách mạng”, là “bề trên”. Họ đã sa vào chủ nghĩa cá nhân, có lối sống buông thả, cơ hội thực dụng, tìm mọi cách, bằng mọi giá thực hiện ý đồ cá nhân, coi thường cấp dưới, miệt thị quần chúng, bất chấp pháp luật, coi thường kỷ cương, thờ ơ, vô cảm trước nhân dân và đất nước, kéo bè kéo cánh tham nhũng, phá hoại, gây thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng. Nhiều vụ án tham nhũng, lạm dụng chức quyền để tư lợi cá nhân xảy ra, làm giảm hiệu lực, hiệu quả của quản lý Nhà nước và mất niềm tin của nhân dân.
 
Có một thực tế đã xuất hiện trong xã hội của chúng ta, là thế hệ trẻ trong các trường học nhiều nơi không được hướng dẫn và thực hành về đạo đức, vì nơi đó vẫn còn tồn tại nhiều hành vi xấu, chưa nêu gương tốt cho các em học sinh; Đến nơi công quyền, người dân vẫn phải chịu cảnh cán bộ, đảng viên nhũng nhiễu, xấc xược, quát tháo, vòi vĩnh tiền bạc, gây khó dễ, làm mất thời gian, danh dự của nhân dân; Nơi công sở, vẫn còn nhiều lãnh đạo, quản lý bảo thủ, chuyên quyền, độc đoán, có tác phong hách dịch trong sinh hoạt và điều hành, coi thường và gây áp lực với cấp dưới, ép làm điều sai trái, ưa dùng người xu nịnh, cùng phe phái để thu lợi cho cá nhân, mặc cho tổ chức ngày càng yếu mỏng, mất đoàn kết nội bộ, văn hóa đạo đức nghề nghiệp giảm sút nghiêm trọng, vv…
 
Muốn ổn định xã hội, củng cố lòng tin của nhân dân, chúng ta cần phải kiên quyết phòng chống các biểu hiện và hành vi tiêu cực trong hệ thống chính trị, trước hết là trong cán bộ, đảng viên, đặc biệt là cán bộ, đảng viên có chức, có quyền, việc làm này phải bắt đầu từ phòng chống chủ nghĩa cá nhân. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng để nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Những giải pháp từ phía các cơ quan đảng đến cán bộ, đảng viên được Hồ Chí Minh nêu ra trong tác phẩm Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân cách đây 50 năm vẫn còn vẹn nguyên giá trị, vì đó là những giải pháp rất cơ bản và thiết thực, yêu cầu cán bộ, đảng viên, tổ chức Đảng phải làm thường xuyên và nghiêm túc: “Phải thực hành phê bình và tự phê bình nghiêm chỉnh trong Đảng, phải hoan nghênh và khuyến khích quần chúng thật thà phê bình cán bộ, đảng viên. Chế độ sinh hoạt của chi bộ phải nghiêm túc. Kỷ luật của Đảng phải nghiêm minh. Công tác kiểm tra của Đảng phải chặt chẽ”(6).
 
Trước tình trạng xuất hiện ngày càng nhiều cán bộ đảng viên suy thoái, biến chất, “Tự diễn biến” và “Tự chuyển hóa”, phá hoại đất nước, phá hoại niềm tin của nhân dân đối với Đảng cầm quyền, đối với bộ máy Nhà nước, ngày 30/10/2016 Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII về việc tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Với quyết tâm chỉnh đốn Đảng, củng cố lòng tin của nhân dân, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng xác định rất rõ: Nếu không đánh bại, không quét sạch chủ nghĩa cá nhân thì Đảng ta không thể trong sạch, vững mạnh được, không thể là một Đảng cách mạng chân chính hết lòng vì nước, vì dân được.
 
Qua hơn hai năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, Đảng bộ các tỉnh thành đã tổ chức thực hiện nghiêm túc, có trọng tâm, trọng điểm, bước đầu đạt những kết quả ghi nhận, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Nhiều tỉnh thành trong cả nước đã rút ra một số bài học kinh nghiệm trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đó là, phải tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên; quan tâm giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng gắn chặt với đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là người đứng đầu thực sự gương mẫu, nói đi đôi với làm và làm tốt nhiệm vụ chính trị được phân công. Thật sự dân chủ, chặt chẽ và nghiêm minh trong công tác cán bộ, nhất là trong công tác quy hoạch cán bộ.
 
Phát huy những kết quả đạt được, Đảng ta tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) gắn với Chỉ thị 05, xem đây là những giải pháp cơ bản trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Hiện nay, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp đang tiếp tục cụ thể hóa và thực hiện việc xây dựng phong cách làm việc của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu các cấp theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Tiếp tục đẩy mạnh công tác dân vận, đồng thời thực hiện có hiệu quả các Quy chế giám sát và phản biện xã hội, tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân phản ánh, tố giác và tích cực đấu tranh chống suy thoái trong cán bộ, đảng viên. Bên cạnh đó, triển khai thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng trong sinh hoạt chi bộ; nâng cao chất lượng trong công tác phát triển đảng viên và thường xuyên đánh giá, rà soát đưa ra khỏi Đảng những đảng viên không đủ tư cách, sa vào chủ nghĩa cá nhân…
 
Cấp ủy, tổ chức đảng trong cả nước tổ chức theo dõi đôn đốc, kiểm tra, giám sát và báo cáo cấp có thẩm quyền về kết quả thực hiện nghị quyết; khen thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân thực hiện hiệu quả, đồng thời xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân vi phạm trong thực hiện nghị quyết. Hàng chục nghìn cán bộ đảng viên đã bị xử lý kỷ luật, trong đó có 60 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý; truy tố, xét xử sơ thẩm 643 vụ án với 1579 bị cáo về tham nhũng, kinh tế. Tại một số địa phương, cấp ủy đảng, chính quyền đã chú ý quan tâm chỉ đạo, lãnh đạo, tạo chuyển biến trong công tác phát hiện, xử lý nhiều vụ án, vụ việc đặc biệt nghiêm trọng về tham nhũng, lấn chiếm đất rừng, tổ chức đánh bạc như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, An Giang, Phú Thọ, Quảng Ninh…; Đồng thời hướng dẫn sửa đổi, bổ sung một số nội dung về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo quản lý; hướng dẫn công tác tuyên truyền về phòng, chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí. Bên cạnh đó, thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng báo cáo tổng kết các nghị quyết về thực hiện đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáng tin cậy và được nhân dân yêu mến.
 
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói rõ “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, có dân giúp sức, ủng hộ và tin tưởng là bí quyết trường tồn của dân tộc ta. Hơn lúc nào hết, với mong muốn giữ vững lòng tin của nhân dân đối Đảng và bộ máy chính quyền, hiện nay Đảng ta đang ra sức đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, kiên quyết loại trừ ra khỏi hàng ngũ của Đảng, bộ máy nhà nước những người “sa vào chủ nghĩa cá nhân”, không còn đủ tư cách, tha hóa, biến chất về chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống, quan liêu, tham nhũng, sách nhiễu nhân dân, nhằm thực hiện thành công mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, có thể tự hào sánh vai cùng bạn bè trên trường quốc tế./.
 
Chú thích:
1.       Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia H. 2011, t.15, tr. 547.
2.       Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia H. 2011, t.15, tr. 547.
3.       Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2011, t.15, tr. 547.
4.       Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2011, t.11, tr. 602.
5.       Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2011, t.11, tr. 612.
6.       Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2011, t.15, tr. 547.