Bác Hồ thăm trường thương binh hỏng mắt

Chiến thắng Điện Biên Phủ kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Hòa bình được lập lại, thủ đô được giải phóng. Trường thương binh hỏng mắt thành lập từ trước ở Thanh Hóa nay được chuyển về Hà Nội.

Trường đặt ở một khu vực khá khang trang, rộng rãi ngay trên phố Nguyễn Thái Học, một trong những đường phố dài và đẹp của thủ đô.

Tối ngày 11-2-1956, tức tối 30 Tết năm Bính Thân, sau bữa cơm "tất niên" anh em thương binh đều đến tập trung ở hội trường để liên hoan mừng đón giao thừa. Đêm liên hoan đông vui, sôi nổi và cảm động vì sự họp mặt của các anh em thương binh ở cả hai miền Nam, Bắc. Các tiết mục văn nghệ được trình diễn liên tục.

Giữa lúc đang vui thì đồng chí hiệu trưởng nhà trường Phạm Chu Mưu phấn khởi báo tin:

- Trường ta, đêm nay có phái đoàn chính phủ đến thăm!

Vừa lúc đó ngoài cổng trường có tiếng ô tô, rồi có tiếng reo mỗi lúc một to, lan dần tới phía hội trường.

Đồng chí hiệu trưởng xúc động kêu lên:

- Bác Hồ! Bác đến! Bác đến đấy!

Cả hội trường ào lên tiếng vỗ tay, tiếng reo hò sung sướng:

- Hồ Chí Minh muôn năm! Bác Hồ muôn năm!

Bác bước vào hội trường, cất tiếng ấm áp nói:

- Thôi! Thôi! Các chú đừng hoan hô nữa mệt sức. Ngồi xuống cả đi, Bác sẽ nói chuyện.

Mọi người ngồi vào chỗ, im lặng. Bác hỏi:

- Các chú có khỏe không?

Cả hội trường đồng thanh trả lời:

- Thưa Bác, chúng cháu khỏe ạ!

Bác hỏi tiếp:

- Tết này các chú có bánh chưng không?

Một đồng chí thương binh hỏng mắt đứng lên trả lời:

- Thưa Bác, chúng cháu chưa kịp làm bánh chưng nhưng đã có xôi, có nhiều thịt ạ.

Bác cười:

- Mình còn nhiều khó khăn, có nhiều xôi, nhiều thịt cũng là tốt lắm rồi.

Bác chợt hỏi:

-                           Bác cho các chú tiền để tăng gia, các chú đã tăng gia chưa hay là tiêu hết rồi?

Chả là hồi thành lập trường, Bác có gửi cho hai trăm đồng để tăng gia sản xuất nên hôm nay Bác hỏi lại.

Một đồng chí ngồi gần chỗ Bác, đứng lên nói:

- Thưa Bác, chúng cháu đã nuôi được lợn và trồng được nhiều rau mà tiền vốn Bác cho vẫn còn ạ.

Bác khen tốt và nói tiếp:

- Có trường thương binh hỏng mắt này, các chú được học chữ, học nghề để tiếp tục phục vụ nhân dân, như vậy các chú "tàn mà không phế". Các chú tùy theo sức của mình mà học tập và công tác. Các chú phải học hết lớp 7, sau đó thích nghề gì thì tham gia...

Bác ngừng lời. Đồng chí hiệu trưởng của trường thay mặt anh em thương binh kính chúc Bác năm mới mạnh khỏe, hứa với Bác là Trường thương binh hỏng mắt sẽ làm thật tốt lời Bác dặn.

Bác đem thuốc lá ra, cho mỗi người một điếu và để mọi người cùng chụp ảnh chung với Bác làm kỷ niệm.

Bất chợt một đồng chí thương binh hỏng cả hai mắt đứng lên nói:

- Thưa Bác, khi còn sáng mắt, chúng cháu được nhìn Bác hoặc nhìn thấy ảnh Bác. Bây giờ chúng cháu đã bị mù, chúng cháu muốn Bác đứng để chúng cháu sờ xem Bác có khỏe không?

Nghe nói thế, Bác đứng lặng đi hồi lâu, rồi Bác nói:

- Đêm nay giao thừa, Bác còn phải đi thăm nhiều gia đình có công với cách mạng và các cơ quan khác nữa. ở đây lâu thì Bác không kịp đi thăm nơi khác được. Thôi, các chú hát cho Bác nghe một bài.

Bác giơ tay bắt nhịp cho toàn thể anh em thương binh cùng hát bài "Kết đoàn".

Tiếng hát, cùng tiếng vỗ tay theo nhịp điệu vang lên sôi nổi vui vẻ. Bài hát gần kết thúc thì Bác vẫy tay chào ra về. Cả hội trường vỗ tay nồng nhiệt chào tạm biệt Bác.

Đêm giao thừa năm đó, Bác đã để lại trong lòng anh em thương binh hỏng mắt một niềm xúc động sâu sắc và cũng rất phấn khởi, tự hào.

Hoàng Văn Vượng*

Trích từ sách: Bác Hồ với Ba Đình,

Ban Chấp hành Đảng bộ Quận Ba Đình, Hà Nội, 1986
(Lường Lan st)