Đường xoài

Trong Khu Di tích Phủ Chủ tịch có một con đường rộng 5 mét, dài hơn 200 mét.
Hai bên đư­ờng là hai hàng cây xoài cổ thụ, cây nào cũng t­ươi tốt, cao, to, có cây to đến nỗi hai ng­ười ôm không xuể. Nhiều năm, xoài đ­ược mùa, quả to treo lúc lỉu, trông rất thích mắt, bởi vậy, con đường mang tên “Đường xoài”. Hằng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường tập thể dục vào mỗi buổi sáng và đi bách bộ sau giờ làm việc buổi chiều trên con đường này. Đây cũng là con đường Người đi bộ từ Nhà sàn ra tiếp khách ở giàn hoa và Phủ Chủ tịch. Đường xoài từng ghi dấu nhiều kỷ niệm đẹp và cảm động giữa Chủ tịch
Hồ Chí Minh với đồng bào, chiến sĩ miền Nam. Một trong những kỷ niệm đó, là dịp Người tiếp Đoàn đại biểu anh hùng, chiến sĩ thi đua các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam ra thăm miền Bắc năm 1965. Buổi sáng ngày
15-11-1965, các thành viên của đoàn đại biểu ngồi xung quanh chiếc bàn rộng đặt giữa giàn hoa phía sau Phủ Chủ tịch để chờ đón Bác Hồ. Chỉ còn ít phút nữa là đến giờ Bác hẹn gặp. Mọi ngư­ời hồi hộp, chăm chú nhìn lên Phủ Chủ tịch. Ai cũng mong mình sẽ là ng­ười nhìn thấy Bác đầu tiên ngay khi Bác xuất hiện. Nh­ưng Bác không ở Phủ Chủ tịch đi xuống mà đi từ Nhà sàn theo đư­ờng xoài. Bất ngờ, cảm động và sung sư­ớng, cả đoàn đại biểu đều chạy ùa đến đón Bác, nhiều ng­ười đã khóc. Bác âu yếm nhìn các anh hùng dũng sĩ miền Nam, xúc động nói: “Bác mong các cháu lắm, Bác nhớ đồng bào miền Nam lắm! Sao các cháu lại khóc? Bác cháu ta gặp nhau thì phải vui lên chứ?”. Bác ân cần hỏi thăm từng ngư­ời trong đoàn: chị Tạ Thị Kiều dịu dàng trong bộ quần áo bà ba của phụ nữ miền Nam, anh A Vai đại biểu của núi rừng Tây Nguyên bất khuất đi sát bên Bác, đ­ược Bác khoác vai. Những tình cảm Bác dành cho các đại biểu anh hùng, chiến sĩ thi đua các lực lư­ợng vũ trang giải phóng miền Nam ra thăm miền Bắc như tình cảm của ngư­ời cha đón những đứa con thân yêu lâu ngày trở về. Hình ảnh Bác Hồ đi giữa đoàn đại biểu anh hùng, chiến sĩ thi đua các lực l­ượng vũ trang giải phóng miền Nam trên đư­ờng xoài sáng hôm đó đã trở thành một bức ảnh đẹp, làm xúc động hàng triệu trái tim đồng bào miền Nam.
Đồng chí Vũ Kỳ, nguyên thư ký riêng của Bác Hồ kể lại: Vào hồi 10h sáng ngày 10-5-1969, sau khi xem lại Tài liệu tuyệt đối bí mật lần cuối cùng (bản Di chúc), Bác rời Nhà sàn đi dạo trên đường xoài. Người bảo đồng chí Vũ Kỳ thử đoán xem hai hàng cây xoài này khoảng bao nhiêu tuổi? Đồng chí Vũ Kỳ suy nghĩ một lát rồi thưa với Bác là hai hàng xoài này khoảng trên sáu mươi tuổi. Bác Hồ liền hỏi: "Chú dựa vào đâu mà nói là trên sáu mươi tuổi?". Đồng chí Vũ Kỳ thưa với Bác rằng chắc hai hàng xoài này được trồng cùng thời gian xây dựng toà nhà Phủ Toàn quyền cũ. Bác cười và nói: "Chú đoán chưa đúng! Hai hàng cây này được trồng cùng thời gian xây ngôi đình Hội Đồng thì mới phải", rồi trước khi quay về kịp giờ đón khách, Người còn dặn: "Chú chịu khó tìm giống xoài miền Nam trồng xen giữa muỗm, để nó kịp lớn lên, thay thế". Ý tưởng cần trồng thêm những cây nhỏ để chúng có thời gian phát triển, trưởng thành rồi sau này đủ sức thay thế những cây già cỗi không chỉ giản đơn là chuyện làm vườn. Đó chính là suy nghĩ sâu xa về sự nghiệp trồng người mà Bác đã viết trong bản Di chúc lịch sử: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết.